جاذبه هاي طبيعي

جاذبه هاي طبيعي
روستاهاي تاريخي
 

در استان یزد چندین روستای تاریخی، با قدمتی بیشتر از بسیاری از شهرهای پر رونقامروزی وجود دارد. این روستاها از هزاران سال پیش تاکنون بافت خود را حفظ کردهاند.

هرفته:آبادی "هرفته" در میان بیابان "فهرج" و "خویدک" قرار دارد و به علت خشکسالی های چند دهه پیش، به صورت نیمه متروک در آمدهاست. پژوهشگران معتقدند هرفته در زمان حمله اعراب، میدان جنگ اعراب و ایرانیان بود. بدیهی است این روستا، در طول سده های گذشته بارها تخریب و بازسازی شده است. شهرتاین منطقه به خاطر آبادی ای است که تاریخ نگاران آن را، با نام های "فرافتر" یا "فرافر" یاد کرده اند. همچنین از آن، با نام "هرافت" نیز یاد شده است. "جعفری" نگارنده "تاریخ یزد" می نویسد: "قباد ساسانی بفرمرد که فهرج و هرافت را بساختند". اکنون تنها بنای دیدنی این روستا، قلعه خوش طرح آن است که قدمت آن چندان زیاد نیست.
بندرآباد: این ده – در تلفظ محلی بهآن"بندروا" (BONDORVA) می گویند- در سی و شش کیلومتری شهر یزد واقع و از آبادی هایقدیمی است. بنای آن را در تاریخ افسانه ای یزد به "بندار" از امرای پادشاهان عجمنسبت داده اند. اهمیت تاریخی آن به واسطه مجموعه باستانی شامل مسجد، خانقاه وامامزاده نبدرآباد است.
توران پشت: از آبادی های بسیار کهن و معتبرشهرستان یزد است. در تاریخ، بنای این روستا را به "تورانداخت ساسانی" نسبت دادهاند. آثار تاریخی این روستا عبارتنداز: سنگ های قبرستان، قدمگاه و مسجد.
هفتادر: بنای این روستا را به "قباد ساسانی" نسبت می دهند. تاریخ نگاران چنین اشاره کرده اند که قباد در راه فارس به یزد، در دهفرسنگی شهرستان "میبد" آتشکده ای بنا کرد و فرمان داد تا هفت آتش از آتشگاه هایبزرگ آن زمان را، به این مکان بیاورند و در اطراف آن آتشکده، آبادی "هفت آذر" راساخت. این نام، بعدها به "هفتادر" تغییر یافت. از آثار باستانی این روستا امامزاده، دروازه قدیم، مسجد جامع و مسجد چادک است.
بیداخوید: این روستا در جاد ه تفت. ابرکوهقرار دارد. شهرت آن به واسطه مجموعه ای از آثار باستانی نظیر تل شهدا، خانقاه،مسجد، بقعه شیخ علی بنیمان و مسجد جامع بیدا خوید است.
خورمیز: این روستا از توابع شهرستان "مهریز" و یکی از آبادی های کهن ایران است. مولف "تاریخ جعفری"، بنای آن را به "هرمز بنانوشیروان" نسبت می دهد. قلعه خورمیز از قلاع دوره ساسانی است.
زرجوع: این روستا در نزدیکی عقدا واقع شدهاست و زیارتگاه یکی از بانوان زر تشتی به نام "پارس بانو"- دختر "یزدگرد"- در اینآبادی قرار دارد. برای این زیارتگاه نیز حکایتی مانند "پیر سبز" یا "چک چک" روایتمی کنند. زرتشتیان همه ساله اول تا پنجم تیر ماه برای زیارت "پارس بانو" به اینروستا می روند.
عقدا: این روستا در جاده یزد – نایین قراردارد و یکی از آبادی های بزرگ و تاریخی استان یزد است. بنای عقدا را به "عقدار" یکیاز سرهنگ های "یزدگرد" نسبت داده اند. در قدمت این آبادی همان بس که آن را معاصر بابنای شهر باستانی میبد دانسته اند. بناها و آثار تاریخی عقدا عبارتند از: رباط حاجابوالقاسم رشتی، مسجد هلاکو، مسجد جامع، حمام نو، حصار خواجه نصیر، قلعه سام و مسجدشمس.
خرانق: در گزارش به جای مانده از یک هیربدانزرتشتی، در سال بیست و چهار هجری شمسی- مصادف با سال دوازدهم سلطنت "یزدگرد"- ازنقاطی نام برده شده که در زمره قدیمی ترین آبادی های منطقه است. یکی از این آبادیها، "خورنق" (خرانق) است.
قدمت قلعه و برج و باروی این روستا به زمان ساسانیان می رسد. صاحب کتاب "جامعمفیدی"، قدمت بنای این روستا را به چهار هزار سال پیش نسبت می دهد. آثار باستانیاین روستا عبارتند از: قلعه، مشهدک، مقبره باباخادم، کاروانسرا و مسجد جامع.
مهرجرد: روستای "مهرجرد" از آبادی های تاریخیاستان یزد است. در مورد وجه تسمیه آبادی آمده است: "مهرنگار" دختر "انوشیروانساسانی"، این آبادی را "مهرگرد" نام نهاد. معرب آن مهرجرد است. مهم ترین آثارتاریخی این روستا عبارتنداز: قلعه کهن، مدرسه عتیق مربوط به سده هشتم هـ. ق که بنایگنبدوار آن هنوز باقی است، مسجد جامع که تاریخ 778هـ. ق را بر سردر خود دارد وزیارتگاه خدیجه خاتون که مورد احترام اهالی است.
ندوشن: از جمله آبادی های تاریخی است کهروزگاری در کنار جاده ابریشم، در محل گذر کاروان ها قرار داشت. قدمت آن بیش ازهشتصد سال است.
شهرت این آبادی بیشتر به واسطه آثار و ابنیه تاریخی آن است. آثاری مانند: قلعهسپیده، امامزاده مامانیک، خانه برج، خانه محمدابراهیم، مسجد جامع، مسجد سرپلک، رباطخرگوشی وغارنباتی.
فهرج: آبادی مشهور و بزرگی در راه شهرستانبافق است که در کتاب های تاریخی یزد، بارهااز آن یاد شده است. شهرت این روستا بهواسطه وجود دو بنای بسیار ارزشمند آن، مسجد جامع و مزار شهدا است. بنای آبادی فهرجرا به دوران ساسانی نسبت داده اند.
از دیدنی های این مکان سروی تنومند با دور تنه بیش از پنج متر بود که امروزهخشکیده است. ساکنان فهرج و اهالی اطراف معتقدند که چوب این درخت بوی خوش می دهد.